U bent hier

Digitaal

Kennis over maritiem erfgoed blijft in database goed bewaard

Onderzoekers, overheden en sportduikers komen steeds meer te weten over ons maritieme erfgoed. Hoe bewaar je al die informatie?

De afgelopen jaren is flink gewerkt aan de ontwikkeling van databases waarin we informatie over ons maritieme erfgoed kunnen opslaan en terugvinden. Het is een complex geheel, want de informatie over het erfgoed is versnipperd en divers. Denk aan ontwerptekeningen van schepen die nooit meer zijn teruggevonden, aan kaarten met locaties waar vaartuigen voor het laatst zijn gezien, of aan geografische aanduidingen van plekken waar schepen zijn vergaan. En dan hebben we het nog niet eens over de verhalen achter al die schepen.

Diverse stakeholders

Het wordt nog ingewikkelder als we bedenken dat verschillende partijen bij het beheer en onderzoek zijn betrokken: overheden, wetenschappers en sportduikers. De een wil het naadje van de kous weten, de ander heeft genoeg aan een mooie foto onderwater. Het is daarom zaak dat de opslag van alles wat we te weten komen volgens bepaalde standaarden gebeurt omdat de datasystemen anders niet betrouwbaar zijn.

Controle

Er zijn nu drie digitale maritieme databases die door de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE) worden beheerd en die voor verschillende partijen toegankelijk zijn (zie kader). De RCE zorgt ervoor dat de informatie die daarin terechtkomt, zo betrouwbaar mogelijk is en aangepast aan de verschillende doelgroepen. Zo is er een publieke database (MACHU WIS) waaraan iedereen zelf informatie kan toevoegen. Deze informatie wordt wel gecontroleerd voordat die ook echt openbaar wordt en gedeeld met derden.

Het MACHU WIS is geintegreerd in het Virtueel Museum. Er is ook een echt Geografisch Informatie Systeem (GIS) dat samen met Rijkswaterstaat beheerd wordt (MACHU GIS en Mariad database). Op termijn wordt deze informatie geintegreerd met ARCHIS 3. Zo ver is het echter nog niet omdat Archis 3 nog vollop in optwikkeling is. Als laatste is er ook nog het Wrecks In Documents (WID) systeem. Deze is ontwikkeld om archiefinformatie oer vergane schepen op te slaan gelinkt aan de (ruwe) geografische positie.

Betrouwbare opslagsystemen

Willen we de kennis over ons maritieme erfgoed op orde hebben, dan zijn betrouwbare digitale opslagplaatsen onmisbaar. Een goede database vormt de basis van onderzoek naar ons maritieme erfgoed en dus ook voor het behoud en beheer van dat erfgoed. We kunnen zo ook veel beter afwegen wat we wel en wat we niet bewaren, wat we gaan opgraven en welke archeologische vragen we zouden kunnen stellen.

Kostenbesparend

Een betrouwbaar digitaal opslagsysteem heeft ook een praktisch voordeel. Het is ondoenlijk om al ons maritieme erfgoed onderwater (het gaat om liefst 60.000 vindplaatsen, alleen al in Nederland) naar boven te halen en te conserveren. Dat zou veel te duur worden, maar het is ook niet de kant die we op willen. Immers: we moeten alleen bewaren wat van belang is. Nederland zet mede daarom in op het het waarderen van vindplaatsen en zogeheten in situ-beheer (op de plek zelf). Met moderne onderzoeksmiddelen kunnen we over het erfgoed waken en informatie daarover opslaan. Zo blijft het erfgoed en daarmee ook onze potentiële kennis over het erfgoed in tact.

    Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Maritiem Programma

    ALLE ARTIKELEN OVER DIT ONDERWERP>

    Voor het digitaliseren van ons maritieme erfgoed zijn de afgelopen jaren verschillende systemen opgezet:

    MACHU GIS: een Europese database met exacte locaties van een scheepswrak, MACHU staat voor Managing Cultural Heritage Underwater. MACHU GIS is een gesloten systeem en wordt beheerd door RWS en de RCE samen. Het GIS moet uiteindelijk in het nog te ontwikkelen ARCHIS 3 systeem Erfgoed breed worden ingepast. Bekijk website>
    MACHU WIS: een website waarop verhalen staan over scheepswrakken en locaties en zaken als wetgeving en scheepstypen. De site is voor iedereen toegankelijk, wie wil kan er zelf gegevens op invoeren. WIS staat voor Wrecks in Situ: scheepwrakken die op hun plek blijven liggen. Bekijke website>
    WID (Wrecks in Documents): een database met informatie over meer dan 400 vaartuigen die in de 17e en 18e eeuw rond Texel zijn vergaan. Bekijk website>