U bent hier

IKUWA 6: zesde editie internationaal congres over maritiem erfgoed in Australië

vrijdag 9 december 2016 - 14:22

Het wrak van de Batavia in de Shipwreck Galleries van het Western Maritime Museum

Van 28 november tot 2 december 2016 heeft voor de zesde keer het Internationaler Kongreß für Unterwasserarchäologie (IKUWA) plaatsgevonden. Ooit begon het in 1999 in Sassnitz, op het eiland Rügen (Duitsland), georganiseerd door De Deutsche Gesellschaft zur Förderung der Unterwasserarchäoloqie (DEGUWA), maar het congres is steeds verder geïnternationaliseerd en na Zwitserland, Engeland, Kroatië en Spanje was het nu de beurt aan Fremantle in Australië. Ongeveer 250 deelnemers die zich bezighouden met maritiem erfgoed van over de hele wereld kwamen tezamen om over de stand van zaken in Methoden en Technieken maar ook inhoudelijke en management taken te praten.

Opvallend was de aandacht voor het door velen al geadapteerde 3D fotogrammetrie. Voorafgaand aan het congres werden er al twee cursussen, een in Fremantle zelf en een in Adelaide aan de Flinders Universiteit gegeven.

De start van de bijeenkomst werd door UNESCO georganiseerd. Tijdens een ‘round table’ werd in vogelvlucht de huidige stand van zaken in de wereld besproken naar aanleiding van wat korte presentaties. Onder andere werd het op grote schaal bergen van metalen wrakken in Indonesië besproken. Zie voor het programma.

Nederland nam een prominente rol in tijdens het symposium, mede doordat de vier wrakken Batavia, Zeewijk, Zuytdorp en Vergulden Draak een belangrijk aandeel hebben gehad in de ontwikkeling van de maritieme archeologie in Australië en het maritieme cultureel erfgoed management (o.a. door tekenen van ANCODS verdrag. Maar zeker ook omdat nu nog veel samenwerking tussen Nederland en Australië plaatsvindt. Denk maar eens aan de Zoektocht naar de Fortuyn en het Roaring 40s project.

Het is dan ook niet meer dan logisch dat beide landen op het punt staan om samen een MoU (Memory of Understanding) te ondertekenen ter ondersteuning van de samenwerking op maritiem erfgoed gebied. Die aankondiging is tijdens een door de ambassade van Nederland in Australie georganiseerde netwerkborrel aangekondigd. De ambassadeur mw. Annemieke Ruigrok, directeur van het WAM (Western Australian Museum) Alec Coles, Hoofd van het Maritiem Programma Martijn Manders en Deputy Director Maritime Heritage van de Federale regering, Andrew Viduka gaven lezingen ter introductie van die samenwerking. Ook de algemeen directeur van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Cees van ’t Veen, was hierbij aanwezig (foto).

Een mooie reflectie van het belang en de interesse voor Nederlands maritiem erfgoed weerspiegelde zich ook in de lezingen tijdens het congres zelf:

  • Can we preserve in situ? Martijn R. Manders (Cultural Heritage Agency of the Netherlands, The Netherlands). Over het wel en niet van het beschermen van vindplaatsen in situ. Met veel Nederlandse voorbeelden.
  • Verification of the Batavia reconstruction based on underwater photogrammetry and laser scanning. Petra Helmholz, Joshua Hollick, David Belton, Andrew Woods & Andrew Hutchison (Curtin University, Australia). Over het gebruik van nieuwe digitale 3D methoden om tot reconstructies van het Nederlandse VOC schip de Batavia (1629) te komen. Onderdeel van het Roaring 40s project dat door het Maritiem Programma wordt ondersteund.
  • Increasing professional heritage management capacity: illustrating the components that contribute to the success of international capacity building. *Chris Underwood & Martijn Manders (*National Institute of Anthropology Buenos Aires, Argentina & Nautical Archaeology Society, United Kingdom). Over het opzetten van een internationale ‘foundation Course’ voor onderwater cultureel erfgoed management, een van de projecten die door het Maritiem Programma wordt ondersteund.
  • A value-based model for capacity building in maritime archaeology in the developing world. Mark Staniforth & Paddy O'Toole (Flinders University, Adelaide & Monash University, Australia). Over de gebruikte methode voor capaciteitsopbouw zoals gebruikt  in Vietnam. De laatste cursus is door het Maritiem Programma ondersteund.
  • Photography for underwater archaeology – a brief history. Patrick Baker Western Australian Museum, Australia. Een legende in de onderwaterarcheologie verhaald over zijn werk dat voor een groot deel ook verbonden is aan de oude Nederlandse wrakken aan de West-Australische kust.
  • 'Reinventing' legacy data and archaeological interpretation: 3D digital visualisations of shipwreck sites. Madeline McAllister (University of Western Australia, Australia). Als onderdeel van het Roaring 40s project verhaalt Madeline over het gebruik van 3D reconstructies van scheepswrakvindplaatsen.
  • 3D reconstruction of the Batavia (1629) wreck site from historical (1970s) photographs. *Andrew Woods, Nick Oliver, Joshua Hollick, Jeremy Green & Patrick Baker (*Curtin University, Australia). Op basis van de duizenden originele foto’s die Patrick Baker in de vroege Jaren ’70 heeft gemaakt van de Batavia vindplaats onderwater is een 3D reconstructie gemaakt van het wrak van de Batavia. Onderdeel van het Roaring 40s project.
  • Helping to identify historic shipwrecks. The DNA analysis of ivory. Megan Coghlan & *Jeremy Green (*Western Australian Museum, Australia). Over het gebruik van DNA analyse om achter de herkomst van de slagtanden uit de Nederlandse VOC wrakken voor de kust van West-Australie te komen. Onderdeel van het Roaring 40s project.
  • The analysis of Spanish coins from shipwreck sites. *Walter Bloom, Liesel Gentelli, Jeremy Green, Martijn Manders, Alistair Paterson & Jon Woodhead (*C/- Western Australian Museum & Murdoch University, Australia). Analyse van het zilver uit de Nederlandse VOC wrakken om tot een herkomst van het zilver te komen en zo ook tot meer inzicht in de handelsstromen in de 17de eeuw. Onderdeel van het Roaring 40s project.
  • The legacy of the Batavia – new research on Beacon island: graves, bones and isotopes. Dan Franklin & *Elizabeth Smits (*University of Amsterdam, The Netherlands). Onderzoek naar de opgegraven skeletten van Beacon Island: de slachtoffers van de Batavia slachting. Er wordt o.a. ook gekeken naar voeding van de personen. Onderdeel van het Roaring 40s project.
  • Closing in on the Fortuyn. Graeme Henderson, Andrew Viduka, Alex Moss & James Parkinson (Wreck Check Inc., Australia). Presentatie van de zoektocht naar het VOC schip de Fortuyn op Christmas Island en Cocos Keeling Island. Het onderzoek is mede uitgevoerd in het kader van het Dirk Hartog jaar en gefinancierd door het  Maritiem Programma en de Nederlandse Ambassade in Australie.
  • Silver – key to a shipwreck mystery? Hugh Edwards (Author and Independent Researcher, Australia). De ontdekker van de VOC scheepswrakken van de Batavia en Zeewijk verhaalt over de rol van de zilveren munten, de olifantslagtanden, het aantal kanonnen en ankers om aan te geven dat volgens hem niet alleen de Zeewijk ligt op haar plek in de Abrolhos, maar dat ook de Aagtekerken daar een jaar eerder is vergaan.
  • The challenge of the Swash Channel wreck. Dave Parham (Bournemouth University, England). Ook het Swash Channel wrak is mogelijk Nederlands.
  • From fresh to salt: dynamics of the maritime cultural landscape of the Zuiderzee (The Netherlands) between 1100 and 1400 AD. Yftinus van Popta (University of Groningen, The Netherlands). Phd student Yftinus van de Universiteit van Groningen presenteerde zijn onderzoek bij IKUWA.

Al met al een zeer geslaagd symposium dus met veel aandacht voor het Nederlands maritiem erfgoed.

In 2020 is het 7de IKUWA symposium in Helsinki, Finland.

Taal 
Nederlands

Reacties