U bent hier

De Ijsselkogge in Kampen

In juli 2011 werd een spectaculaire vondst gedaan bij Kampen. Tijdens voorbereidend onderzoek om de rivierbedding van de IJssel uit te diepen, werd een scheepswrak gevonden dat leek op een middeleeuws kog. 

Ontdekking en datering
Het grootste deel van het schip lag verborgen onder de klei. Slechts een klein deel van het frame stak uit de rivier bodem. Het schip was daarom zeer goed bewaard gebleven. 
Nader onderzoek naar de scheepsconstructie wees uit dat het schip inderdaad een kogge was. Keramiek en dendrochronologisch dateren de kogge. Het schip werd gebouwd na 1399 en zonk voor 1440. In de buurt  liggen nog twee wrakken, maar de meeste aandacht was gericht op de kogge vanwege de intacte staat.
De kogge is waarschijnlijk opzettelijk afgezonken. Om te dienen als strekdam of oeverversteviging. Er was namelijk geen vracht aan boord. Een parallel met het moderne uitdiepen en de vaargeul open houden is evident.

Lichten en behoud van de kogge 
In 2015 werd het project gestart om de Ijsel kogge te lichten en te behouden. De eerste losse delen werden uit het water gehesen. Veel van de delen waren zeer goed bewaard gebleven en wierpen  licht op de bouwwijze en constructie van het schip. 
In 2016 begon men met het lichten van het wrak .  Het bleek een hele onderneming. En laat  zien wat er nodig is aan voorbereiding en organisatie om een wrak ex-situ te behouden.  Eerst moest (de bodem) van het wrak vrijgelegd worden om de hijsbanden te kunnen bevestigen.  Tevens was er een enorme constructie nodig om het schip van de rivierbodem te hijsen. Na jaren van voorbereiding was het schip weer boven het water. Daarna werd het naar Lelystad gebracht voor verder onderzoek en conservering maatregelen.

Ijssel Kogge

Mijn favoriet 
De IJsselkogge is mijn favoriete stukje maritieme archeologie omdat het zo'n goed bewaard wrak is en het daarom veel informatie geeft. Mijn interesse  ligt vooral in de Laat middeleeuwse tijd in Nederland. 
De IJselkogge geeft informatie over het soort schepen dat werd gebruikt voor handel op de rivieren in de eerste helft van de 15e eeuw. Het schip werd waarschijnlijk gebruikt voor handel met de steden aan de rivier, en niet voor handel over zee. 
Oven en koken
In het wrak werd een complete oven gevonden.  Ik vind deze vondst bijzonder leuk omdat  ik persoonlijke zeer geïnteresseerd ben in de middeleeuwse keuken. Het is grappig om je voor te stellen hoe ze een stenen oven zouden gebruiken op een schip dat volledig van hout is gemaakt. Het is eigenlijk ook een beetje moeilijk voor te stellen omdat het mij erg gevaarlijk lijkt.


Een bijdrage van Juriaan van der Ster
English version

Reacties