U bent hier

De Havensluis van Gouda

De Havensluis vanaf de Hollandsche IJssel (foto Nico Boerboom)

Wij zijn Sjouk Engels en Gerard Overkamp, binnenstadbewoners van Gouda en daarnaast actief betrokken bij de (her)ontwikkeling van het cultuurhistorische water- en sluizenstelsel in en rondom Gouda. Onze favoriete maritieme plek als onderdeel van het Europees maritiem erfgoed is de havensluis en IJsselfront van Gouda. Onze gezamenlijke droom is dat wij met ons bootje door de thans afgesloten Havensluis weer vanaf de Hollandse IJssel naar de cultuurhistorische binnenstad kunnen varen.

De Hollandse IJssel en de oorspronkelijke loop van de Gouwe waren eeuwenlang de levensaders van de stad. Zij vormden ooit een veilige handelsroute en scheepvaartverbinding tussen noord en zuid in West-Europa van Antwerpen via Gouda naar Amsterdam en Hamburg. Tussen 1350 en 1510 dankte Gouda daaraan zijn eigen “Gouden Eeuw”. Onze historisch waardevolle binnenstad en prachtige veenweidegebieden in de regio stammen uit die periode. Het was een bruisende waterstad van betekenis voor de regio, Nederland en Europa.

Door de ontwikkelingen van andere vormen van transport zoals trein en vrachtverkeer nam de betekenis van de scheepvaart vanaf eind 19de eeuw langzaam maar zeker af. De havensluis en het zuidelijk deel van de Goudse binnenstad begon daarmee haar belangrijke betekenis te verliezen. Tot circa 1953 (watersnoodramp) fungeerden de Haven en de Gouwe nog als stadshaven én vaarroute door de historische binnenstad. Toen in 1956 als gevolg van de watersnoodramp de Havensluis werd afgesloten was het met de doorgaande scheepvaart door de historische binnenstad gedaan en werd het stil in dit deel van de stad.

Door de heropening van de Havensluis wordt niet alleen onze persoonlijke droom verwezenlijkt, maar zal ook de levendigheid in dit deel van de binnenstad weer terugkeren. Immers, doordat de vaarverbinding weer wordt hersteld, ontstaat daardoor levendigheid op het water en tegelijkertijd ook op de kades en het IJsselfront. De stad herpositioneert zich dan weer als bruisende water- en havenstad en krijg dan weer een nieuwe sociaal/economische impuls. Door de Havensluis onderdeel te maken van het regionale waterrecreatienetwerk kan Gouda tegelijkertijd profiteren van de rust van het landelijke, waterrijke Groene Hart en kan Gouda weer een geliefde aanlegplaats en uitvalsbasis worden.

Onze stad kan de toekomst dan optimistisch tegemoetzien. Ook het schuren van de Goudse grachten was na de afsluiting van de Havensluis niet meer mogelijk. Vlak achter de Havensluis ligt de Donkere Sluis. Deze sluis is een kroonjuweel van de Hollandse waterbouwtechniek en het middelpunt van een uniek sluizenstelsel dat onze stad rijk is. Met deze sluis kan het water in de grachten bij hoogwater in de Hollandse IJssel worden ververst. Dit zogenaamde schuren (schoonspoelen) van de grachten vond in meer steden plaats, maar tegenwoordig kan dat in Gouda als enige stad in West-Europa na het openen van de Havensluis weer worden uitgevoerd. Het “schuren” kan zich ontwikkelen tot een uniek toeristisch evenement in Europa. Als we het openen van de Havensluis met elkaar in 2022 kunnen realiseren zou dat een mooi geschenk zijn aan onze stad wanneer zij haar 750 jaar stadsrechten viert!
Video 
De Havensluis, van stiefkind tot troetelkind

Reacties