U bent hier

Caesarea Maritima een Romeinse havenstad in Israel

De oude Romeinse stad Caesarea Marittima ligt aan de Middellandse Zeekust van Israël, in het district Haifa.  De site is een rijke (maritiem) archeologische vindplaats en is een ideale locatie voor een haven die toegang geeft tot bestaande handelsroutes.

Geschiedenis
De stad  en haven werd  aangelegd door koning Herodes de Grote tussen 22 en 10 v. Chr.). Caesarea werd gesticht omdat Herodus  wilde concurreren met Alexandrië  in Egypte. Caesarea, Sebastos (Grieks voor Augustus) \was een indrukwekkend havencomplex met een kunstmatige golfbreker, een groot buitenbekken, een kleiner binnenbekken en een rede voor de kust (Hohlfelder 1988, 1).

Toen Judea in  6 n. Chr. een provincia werd, kozen de Romeinen Caesarea als residentie. Zij gebruikten het paleis van Herodes als  hoofdkwarttier  Pontius Pilatus liet in Caesarea een tempel bouwen ter ere van keizer Tiberius. In deze tempel is de beroemde Pilatus inscriptie gevonden.  In de 3e en 4e eeuw was het een belangrijk religieus centrum voor zowel  Samaritanen, Joden en Christenen (UNESCO 2000). De oude stad Caesarea ligt nu in het Caesarea National Park en staat op de UNESCO-lijst van werelderfgoed locaties. Bezoekers van de site kunnen de overgebleven monumenten bekijken, maar ook het ongrijpbare belang van de site als historisch en religieus centrum ervaren.

Caesarea; mijn favoriete maritieme erfgoed
Een belangrijke reden om Caesarea als favoriete maritiem erfgoed te kiezen is omdat ik deelnam aan de opgraving van 2018 aan de noordkant van het Tempelplatform. Hoewel dit geen onderwaterarcheologie was, gaf het inzicht in de relatie die de bewoners hebben gehad met de nabijgelegen zee. De opgravingen in Caesarea boven en onder water leveren een schat aan informatie sinds de opgravingen begonnen in de jaren 80.
De haven zelf en de - in de nabijheid ontdekte scheepswrakken vertellen ons veel over het sociale en economische leven in de Romeinse tijd in Judea.

Vondsten
Veel van de gevonden voorwerpen kwamen uit verschillende plaatsen in de Middellandse Zee. Een bewijs hoe uitgebreid het handelsnetwerk was. Werken op sites als deze is mijn manier om de collectieve herinnering aan een samenleving, in dit geval meerdere samenlevingen, te behouden. Het aantal archeologische projecten dat gelijktijdig in het park plaatsvindt, weerspiegelt het belang van samenwerking tussen verschillende instituten uit verschillende landen en bevolkingsgroepen.. Ik maakte deel uit van een Amerikaanse opgraving, werkend in samenwerking met Joodse onderzoekers van de Universiteit van Tel Aviv. We deelden een laboratorium kamer met een Israëlisch Arabisch team, die op een ander deel van de site aan het werk waren.
Hoewel de insteek en geschiedenis van Caesarea  voor een ieder verschillend zal zijn, was het belang dat we allemaal hechtten aan het behoud van de site duidelijk.

Een laat-Romeins scheepswrak
Scheepswrakken en haven faciliteiten van Caesarea zijn allemaal voorbeelden van maritieme archeologie en vertellen ons veel over de geschiedenis van het gebied en de mensen die er woonden en werkten.
Een Laat Romeins koopvaardijschip zonk 1600 jaar geleden voor de kust van Caesarea.  Het wrak is een tijdscapsule  met alles aan boord . De ankers, een bronzen lamp met de zonnegod Sol, een beeldje dat de maangodin Luna voorstelt, en verschillende andere bronzen voorwerpen, allemaal goed bewaard gebleven. Een bijzonder deel van de lading waren een massa munten die in aardewerk potten vervoerd werden. (Israel Antiquities Authority 2016,1).
Jacob Sharvit, directeur van de Marine Archeology Unit van de Israel Antiquities Authority, stelt dat door de verspreiding van vondsten over de zeebodem, het duidelijk is dat het schip in een storm terecht kwam bij de ingang van de haven en aldaar is vergaan. Het is opmerkelijk dat er zoveel relatief kostbare bronzen artefacten zijn aangetroffen en dat zo dicht bij de haven. Normaliter als een schip verging op een bereikbare plek werd de lading zoveel mogelijk geborgen. De munten uit de tijd van keizer Constantinus (306-337 n. Chr.) plaatsen het moment van zinken na 337 n. Chr.

Opgravingen
Opgravingen van de haven werden uitgevoerd tussen 1980 en 1985. De opgraving (deels onderwater) van 1984 werd uitgevoerd langs de binnenzijde van de noordelijke golfbreker.  Er werd veel informatie verkregen met betrekking tot bouwtechniek, ontwerpkenmerken en renovaties uitgevoerd tijdens het Byzantijnse tijdperk (Hohlfelder 1988, 2).

Aardewerk onder een van de toegangstoren naar de binnenhaven van Sebastos dateert sew toren in de 2e eeuw v. Chr. Dat bewijst dat op de plek van het Herodiaanse Caesarea  al  een Hellenistische nerdzetting lag (1988, 5).

Romeinse zeespiegel niveau gereconstrueerd
In een serie waterputten nabij de kust zijn metingen naar  grondwaterspiegel gedaan. De grondwaterspiegel daalt en stijgt met het zeeniveau. Zo is de hoogte van de zeewaterspiegel in de Romeinse - Byzantijnse en Middeleeuwen tot 1300 te reconstrueren. De putten en stortbakken werden gebouwd in de Romeinse tijd en bleven in gebruik tot de komst van de kruisvaarders toen de  Caesarea werd verlaten.

De putten, die betrouwbaar zijn gedateerd, zijn nuttig voor het meten van de verandering in zeeniveau. Uit bevindingen bleek dat tijdens de Byzantijnse en islamitische perioden de zeespiegels in Caesarea op of boven het huidige dag niveau lagen, maar lager waren vóór deze perioden. Het is belangrijk dat deze putten vlakbij de kust werden gebouwd (niet verder dan 150 meter), anders zouden de gegevens om de zeespiegel te meten onbetrouwbaar zijn (Sivan et al. 2004). Voorbeelden als deze kunnen ons niet alleen inzicht geven in het verleden, maar ook wetenschappelijke gegevens opleveren die relevant zijn voor de veranderende wereld van vandaag.

Het maritieme erfgoed van Caesarea Maritima

Het culturele (maritieme) erfgoed van Caesarea Maritima  geeft een dwarsdoorsnede van de verschillende culturen en periodes die een rol speelden in de regio. De stad, haven en de scheepswrakken die gevonden zijn voor de kust laten zien dat Caesarea een belangrijk knooppunt was in het netwerk van handelsroutes in de Middellandse zee.
Veel culturen kunnen aanspraak maken op de site als een belangrijk onderdeel van hun erfgoed, en het is een enorm interessante site voor land- en onderwaterarcheologen om meer te weten te komen over de geschiedenis van het gebied.


Een bijdrage van  Alicia Walsh (studente maritieme archeologie Leiden)

Video 

Reacties